Als leven lijden wordt

Ik loop verloren in de vele berichten, ben volledig opgeslorpt, volg de media tot in de kleinste details.

Het proces van Tine Nys.
Ik leef mee, wellicht te intens, maar ik kan niet anders.
Tien jaar geleden kreeg zij “de” euthanasie,  waar mijn bloedeigen zus heel lang heeft naar gestreefd. Haar werd het niet gegund, waardoor ze uiteindelijk verplicht werd tot een gruwelijke, jarenlang durende zelfdoding. Het klinkt contradictorisch, maar zij moest beleven hoe een zelfdoding twee volle jaren kan blijven aanslepen.
Wij, de ouders, de zus, de broer, ondergingen mee, en haar zo hopeloos weten, was ontzèttend pijnlijk.
Oude wonden worden nu terug open gereten, niet dat ze ooit volledig genazen, maar de tijd hielp de scherpe randjes slijten.

Net zoals Tine zat mijn zus middenin de pubertijd toen ze het heel moeilijk kreeg, ze ontdekte dat de wereld anders in elkaar zat dan ze had gehoopt, ze begreep maar niet waarom en hoe , ze was een intelligent meisje, een strevertje, ze wilde vooral goed doen voor haar omgeving, ambities waren soms te hoog gegrepen, de ontgoocheling was dan groot, want enig perfectionisme was haar niet vreemd.
Alles heeft ze uitgeprobeerd, medicatie, een hele resem dokters, nog meer psychologen en psychiaters, tot opname toe.
Haar doodswens werd er alleen maar sterker door.
Zonder reden, ze wilde hier simpelweg niet langer zijn.
Niemand leek haar te begrijpen, niemand kon helpen, van euthanasie was toen nog geen sprake.
Aarzelend vroeg ze me de nodige pillen, ik wist niet hoe èn kon het ook niet…. , wilde er voor haar zijn….

In de krant lees ik: ‘Tenslotte is dit ook een beetje het proces van de psychiatrie. Tine Nys is jarenlang behandeld geweest, intensief en adequaat. Toch bleef haar lijden duren…..
Psychiaters en psychologen buitelden over elkaar heen om te zeggen dat Tine borderline had en geen autisme, of autisme en geen borderline, of een beetje van allebei. Maar een therapie die aansloeg, hebben ze haar niet of niet meer kunnen bieden. Dat is het echte drama van heel dit verhaal”.
Ook bij mijn zus volgde nooit een echte diagnose, en leek iedereen elkaar tegen te spreken. En datzelfde verhaal hoor ik nog geregeld  in mijn omgeving.
Een moeilijke materie, dat brein.

Helaas, er lopen meerdere Tines rond. Ik lees in DS-magazine het droevige verhaal van Eva, het loopt parallel met dat van mijn zus. Allen waren ze ‘getekende vrouwen met veel capaciteiten‘……. ‘Ze wilde gelukkig zijn. Helaas de perfectionistische vorm van geluk, waarvan je weet dat die onbereikbaar is’
………
Als er al gezocht werd naar een verklaring, dan was het binnen het gezin. We werden op het matje geroepen, zo voelde het‘. Ook wij, broers en twee zussen moesten in gesprek gaan, samen met onze ouders, die het zo goed meenden. Wij genoten een veilige, warme thuis, en toch…. en toch….
Een blijvend schuldgevoel achtervolgde, als een schaduw, mijn ouders de rest van hun leven.

De vader van Eva ‘Ik voelde me vooral slecht omdat we als ouders zo weinig betrokken waren bij de opnames. We werden gedoogd. tegelijk raakten we ontgoocheld in onze verwachting dat al die artsen en therapeuten haar zouden helpen. Therapie is mooi op papier, wat stelt het in praktijk voor? Er is te weinig tijd en te weinig personeel voor individuele begeleiding, iets waar Eva nood aan had
Dit konden de woorden van mijn ouders zijn geweest…..

Nu staan hier drie dokters terecht voor gifmoord in het assisenproces, op plaatsen waar andere moordenaars en zware criminelen hen ooit voorgingen.
Dokters die Tine uit het lijden hebben verlost, wellicht doordacht en empathisch.
Indien mijn zus die dokters indertijd had gevonden, was haar lijdensweg minder gruwelijk geweest, net zoals die van ons.

Ik probeer te oordelen, noch te veroordelen, ik ken noch Tine, noch Eva, maar mijn zus mocht ik 27 jaar kennen, met ups en downs. Ondanks alles, hoorde je haar zelden klagen, haar véél te grote empathie en streven naar het perfecte geluk werden letterlijk haar dooddoeners, en dit zonder enige hulp van buitenaf, ze deed het (twee keer) moederziel alleen….

Ik heb veel respect voor prof Wim Distelmans.  “Ik ben erg kwaad, ik probeer me in te beelden hoe die artsen zich nu moeten voelen

Ik apprecieer heel erg jullie reacties, maar ga wellicht niet terug reageren.
Bij dit delicaat onderwerp hoort volledige vrijheid van meningsuiting.

 

Bewaking


Help de duiven eten onze korrels op
We roepen wel duizend keer stop
Ze hebben geen oor naar ons, klein grut
Straks zijn we helemaal blut
Op zoek dus naar wat extra kracht
Samen hebben ze’t bedacht
Ze stralen dapperheid en macht
De graantjes zijn nu weer ons deel
We smullen graag en zijn met veel

Er hangt….

mist
….. veel mist in deze dagen
verdriet, gemis, in vlagen
het pijnlijke afscheid her-beleven
tussen herinnering en verlies zweven
de bron van thuis ontwricht
mijn keel knijpt bitter dicht
en dan heel onverwacht
overwint liefde dubbelzacht
fijn om er voor mij te zijn geweest
een veilige warmte die teer geneest
de mist trekt op heel diep in mij
dankbaar her-denk ik blij
ik zal in hun voetsporen treden
affectie delen uit m’n verleden
buiten blijft de mist halsstarrig hangen
maar onbevangen
bewandel ik tevreden gangen

Blue Monday

Een ezel stoot zich geen twee keer aan dezelfde steen, maar… ik ben geen ezel.
Voor de derde keer opnieuw sta ik op de lege parking van de gesloten supermarkt.
Maandagochtend…. en dan nog wel in blue…

Morgen is het appeltjesdag, de kinderen zijn er dol op, appelmoes op grootmoeders wijze. Nooit te versmaden!

An apple a day, keeps the doctor away.
Twaalf blozende appels van formaat wil ik tot moes verwerken. Ik keer mijn kar.

Ecologisch denken verplicht me de appels los in de fietszak op te bergen, één voor één worden ze met zorg gestapeld. Stel je voor dat er blutsen in komen….

Onderweg  glijdt langzaam maar zeker de overvolle fietszak van de steun,  ik hoor bonk, en nog één, en nog één, twaalf ploffen lang.
De  zorgvuldig uitgekozen exemplaren liggen verspreid over de straatstenen.
Een appel valt écht wel ver van de boom.
Ze rollen en bollen, en kleuren stralend het grijze pad.
De fietser stopt, kijkt glimlachend toe hoe ik snel de tweewieler parkeer, de zak probeer te ordenen en het fruit  te  verzamelen, het schuift te vlot weg tussen de grijpgrage handen.
Ik voel de blos,  tot achter mijn oren, van koude, inspanning en vooral gêne.
Al rood wat hier de klok slaat.
De automobolist toetert, maar gaat gelukkig ook op de rem, hoewel een reeds geplette appel me heel wat werk zou besparen.
Toeschouwers rondom, handjes toesteken lijkt niet aan de orde, de vlijtige appelscharrel verrast met een one-man-show.
Ik word niet Youtubeberoemd, niemand haalt -zie ik vanuit mijn ooghoeken- zijn telefoon boven.
Dapper bijt ik door de zure appel heen.
Een laatste handwuif naar m’n publiek, de gratis voorstelling is ten einde, snel als de bliksem vlieg ik ervandoor. Sommige geblutste appels moeten immers nog onder de pletwals.

Gelukkig zijn de mandarijnen netjes-verpakt.

 

De gele dag

wp-15791846252927971697301177542793.jpg

Een mislukking, die foto, de trein raast voorbij het landschap, of is het omgekeerd?, en de rammelende coupéruimte weerkaatst in het glas. Zelf ontdek ik er enige symboliek in.

Het belooft een rustige dag te worden, vier treinen, evenveel perrons, waar ik volkomen zen vitamine D opsnuif op een bankje in de zon. Dagblad bij de hand, ik lees elke letter (of toch bijna), smartphone zorgt voor andere (al dan niet) boeiende nieuwsjes.
Ik blijf op de hoogte, van de grote en kleine wereld.

Tot ik besef – 15 minuten voor aankomst- dat ik al die tijd vergat op te kijken naar voorbij(g)razende  beelden, reizigers die in- en uitstappen, de conducteur die me wakker schudt. Mijn blik richt zich naar buiten , ik besluit krant en telefoon te verbannen naar de handtas, na  nog snel een laatste fotootje te plukken, voor publicatie vatbaar, ondanks zijn nietigheid, maar de trein , die raasde verder.

Tussen het rijden door geniet ik anderhalf uur intens van de  kleinzoon.  Zijn kwebbeltje staat nooit stil, hij kijkt verwonderd rond en deelt spontaan wat hij ziet, hij voelt zich verrukt, alléén met oma, en ook mijn hart maakt een sprongetje.
“Oma, J is de oudste, L is de wildste en ik, ik ben de flinkste’ (Hij heeft het hier over de drie broertjes)
“Oma, ik vind jou de liefste van de hele wereld. (smelt-smelt) Mag ik nog eens met de trein mee naar jouw huis?”
“Oma vandaag is blauwe dag, ik wist niet dat jij zou komen, normaal kom jij op gele dag. Ga jij nu altijd ook op blauwe dag komen?’ ‘Neen ventje, dit is uitzonderlijk’, woonde je maar wat dichterbij, dan kregen alle dagen een extra kleur…..
Genieten met grote G!

Maar school en terugrit wachten, niemand heeft er echt zin in, ook de honden protesteren luid als ik ze terug richting hok leid. Tja….. mooie liedjes…..

Ik verlies me toch weer in de krant, de levenslessen van acteur en schrijver Rashif El Kaoul moeten nog even onder de loep worden genomen. Hij denkt zoals ik, niet zwart-wit, maar in vele grijstinten, wat hier vaak tot schuldgevoel leidt, want  zelden vertolk ik een uitgesproken mening.
Zo heb ik ongelooflijk veel schuldgevoel, en ik weet niet waarom, wat frustrerend is voor de ander en mezelf. Mijn verlangen om niemand voor de borst te stoten is gewoonlijk groter dan het verlangen om gehoord te worden“.

Hij heeft het ook over de muur die vaak ontstaat als mensen zich tegenover elkaar (en dit van beide kanten) niet kwetsbaar durven of kunnen opstellen. Met broze breekbaarheid heb ik geen probleem, wel met die muur.

En tenslotte vertelt hij nog het verhaal over twee oosterse monniken , een oude en een jonge, die langs de rivier lopen.
Aan de oever staat een mooie, jonge vrouw die naar de overkant wil.
Hoewel dat volgens zijn orde niet mag, zegt de oude monnik “spring maar op mijn rug, ik breng je naar de overkant”.
Na een half uur zegt de jongste monnik “Je had dat beter niet gedaan, het mag niet”. 
En de oude monnik antwoordt “ik heb die vrouw een half uur geleden weer neergezet, maar jij draagt haar nog altijd met je mee”
Gedachten komen, maar je moet ze ook kunnen laten gaan”

Wijs man!

Vandaag heb ik negen km in de benen, daar moet ik later gegarandeerd voor boeten, maar ze waren het méér dan waard!

 

Ivanov, prachtig spel door de Roovers

Film is ons ding, een toneelvoorstelling iets minder. Toch kiezen we ervoor. We gaan cultureel beleven. Het stuk wordt ingeleid door een filosofisch journalist, zijn naam ben ik vergeten, kan gebeuren als je vol verwachting een half uurtje van tevoren dat woordje extra uitleg wil meepikken.
Tsjechov verhaalt vaak over ‘de overtolligheid van de man’, de man die zich nutteloos en mislukt voelt in zijn leven, en zich daarbij vooral neerlegt. Hij slaagt er niet in zijn dromen met de eisen van de realiteit te combineren.
De man in Rusland die leeft met drank en zinloze grootsprakerij.
Piekeren, struikelen, toekijken en zien dat het niet goed was, idealen zijn niet bereikt. Het ruikt naar depressie, maar ook naar burn-out.

De zaal zit vol, met jong en oud.

De Rus Tsjechov schreef de eerste versie van Ivanov  in 8 dagen tijd, hij was amper 24, en net als zijn hoofdpersonage helemaal niet tevreden over zijn schrijven.
Willen, maar niet kunnen…..
Het stuk in 1887:

De personages spelen bestaande mensen uit zijn omgeving.
Tsjechovs eigen woorden verklaren veel ‘Iwanow is moe, snapt zichzelf niet, maar het leven trekt zich daar niets van aan. Het stelt hem zijn onontkoombare eisen, en hij moet de problemen nolens volens tot een oplossing brengen. De zieke vrouw is zo’n probleem. En de vele schulden. En Sasja, met wie hij zit opgescheept. (…) Mensen als Iwanow lossen geen vraagstukken op, maar vallen neer onder hun zwaarte.’

Melancholia, Ivanov is dood. Leve Ivanov door De Roovers 2020.

Zij maken er een volledig ander,  eigen versie van, een tragikomedie doorspekt met een gelaten droefheid, humor, ledigheid met broodnodige vlucht in drank, diepe ontgoocheling in de ratrace van  de maatschappij, en toch ook met een duidelijke boodschap over wat prestatiedrang en druk met een mens kunnen doen.
En wat als de mens graag in zijn melancholie blijft wonen, niet langer de kracht of wil vindt eruit te stappen, zelfs al krijgt hij nieuwe mogelijkheden.
Hij wentel zich in zelfgekozen eenzaamheid.

Een groot podium bedekt met schapenvellen strekt zich voor ons uit. De filosoof spreekt hier over een woonkamergevoel. De vellen worden een zacht bed, een verstopplaats, een dansdomein, en uiteindelijk vuistslagen.

De start is subliem! De acteurs vertellen ‘en-passant’ weetjes over de schrijver van het stuk, ze vullen elkaar aan, losjes, by the way, tot ‘black out’ de lichten dimmen en het   spel start.

Heel kort even de inhoud : Ivanov had dromen, dromen over prestatie en rijkdom. Ooit trouwde hij de Joodse Anna. Haar ouders gaan niet akkoord met het huwelijk, zij wordt onterfd. Zij is ziek, kanker (tuberculose in het oorspronkelijke stuk), en de dood komt dichtbij. Hij begrijpt zichzelf niet, de liefde raakte hij onderweg kwijt, net als de hoop, het verlangen, de wil en de dromen. Terwijl Anna zich de longen uit het lijf hoest, met een humorvolle! techniek, bloeit een nieuwe liefde tussen hem en Sasja (Jolien Janssens, schitterende gastactrice), de veel jongere dochter van zijn vriend Lebjedev.
Anna verliest letterlijk het leven, hij figuurlijk.  Zij zet de gouden schoentjes vooraan op het podium, maakt een lichte buiging en verdwijnt zo uit ons en het leven.
Bij Ivanov dringt -op zijn tweede trouwdag met Sasja- het besef door dat de zwaarte overwint, dat deze jonge speelse, krolse liefde hem niet langer kan overtuigen. Hij neemt zijn besluit….

De mede-acteurs lachen alles wat naar enige moeite ruikt weg, ze roddelen, lachen, drinken de zorgen weg, lezen de krant en citeren actuele berichten, Trump en Iran worden erin verwerkt, maar ernst dringt nooit door. Zelfs zonder  grote mislukkingen kan het leven zwaar voelen, zij weten niet of willen niet weten….

Paul Verhaeghe verwoordt : ‘Ondanks duidelijke successen hebben veel mensen het gevoel dat ze falen. Nooit zijn we mooi en succesvol genoeg, nooit in vergelijking met de ander als concurrent, maar ook met de ander die je zelf bent. Een race tegen je eigen schaduw kan je niet winnen.

Bij het buiten komen, happen we graag frisse lucht. Misschien had een vodka meer deugd gedaan? We vertellen elkaar onze interpretatie, en begrijpen en appreciëren steeds beter. Modern toneel, met een diepe kern. Worden we dan toch toneelfans?

 

 

 

 

Kerstopruim

Neen, nog niet, enkel hier en daar in verloren hoeken en kanten. De witte takken met winterse ventjes blijven hier nog even de show stelen, als wollige tegenpool voor het natte, donkere (herfst)weer buiten.

De schouw is ontmanteld, de lichtjeskoord vol kaarten met lieve wensen is voorzichtig verwijderd, alles oogt weer rustiger.

Ik herlees de wensen één voor één, een laatste keer.
Veel gezondheid en tevredenheid is me toebedeeld. Duimen in de lucht. Dit kan toch niet mislukken?
Een groot deel verdwijnt bij het oud papier, een verzamelaar ben ik niet. Ons huis is vol. De mooiste, meest ‘eigen’ wensen houd ik bij, in een aparte doos, voor wie weet -ooit- mijn oude dag??

De aller-aller-persoonlijkste wensen, zo perfect op mijn maat gesneden, stralen een speciaal gevoel op me af, zij blijven enkel in mijn  hart én schuif bewaard.
De zelfgemaakte kaart met ontroerende woorden van de kleindochter krijgt dé ereplaats.

Leuke originele woorden krijgen hier nu een plekje.
Woorden die me ergens hebben geraakt.
Woorden met waarheid in geborgen.
Woorden met veel warmte verstuurd.

 
What if I fall?
Oh but darling,
What if you fly?

Wandel over de wolken naar de zevende hemel”

Zoete zondagen
mysterieuze maandagen
dankbare dinsdagen
wonderbare woensdagen
dromerige donderdagen
vriendelijke vrijdagen
zorgeloze zaterdagen
het hele jaar door

Everything is possible in the new year” (was het maar zo…)

Elke dag belooft me en ik beloof de dag” (Raymond van het Groenewoud)

ik wens je
altijd een weg
altijd wind in de rug
altijd zon
altijd zachte regen
altijd iemand die je nodig heeft
altijd iemand die je overeind houdt
altijd iemand
altijd

tijd
tijd om te maken
tijd om te hebben
om te genieten
te luisteren
te troosten
te tranen
te lachen
te beminnen
om tijd te geven
aan hen
met weinig
tijd

 

 

 

 

Ik en ik op stap

Voorbij de kinderdrukte en ’t feestgedruis
het is weer heel erg stil in huis
grauw en grijs ruikt buiten de dag
de zon volledig van slag
manlief gaat werken en studeren
Engelse teksten interpreteren

Ik kan lezen, strijken, stappen
klussen of ’t hele huis opknappen
‘geen handen uit de mouwen steken’
is wat m’n stapschoenen nu smeken

de wallen van Hulst met fraaie zichten
stad en water willen sluiers tipje lichten
mens en hond komen luchtje scheppen
het baasje trekt ruw de strakke band
de hond vindt me razend interessant
die eenzame die vrouw alleen
waar wil die eigenlijk heen
‘pas op mevrouw daar ligt een drol’
net op tijd, de maat is vol

de molen zet zijn deuren open
net als ik voorbij kom lopen
gretig ga ik steile trapjes op
drie keer omhoog tot in de top
hij is gebouwd in gele ijsselstenen
enorme wieken trekkebenen

wp-15782421508196144758930636832258.jpg

op d’Overdam lonkt chocola met advocaat
heerlijk warm en fijn traktaat
maar niemand die me binnen laat
‘gesloten’ is wat op ’t bordje staat